Sayılar 0-100 ve Ötesi
Çince sayılar Türkçeden kolaydır: on tane kelime öğrenince 99'a kadar sayarsın. Kural tek: onlar basamağı + 十 + birler basamağı.
1'den 10'a
| Sayı | Çince | Pinyin |
|---|---|---|
| 0 | 零 | líng |
| 1 | 一 | yī |
| 2 | 二 | èr |
| 3 | 三 | sān |
| 4 | 四 | sì |
| 5 | 五 | wǔ |
| 6 | 六 | liù |
| 7 | 七 | qī |
| 8 | 八 | bā |
| 9 | 九 | jiǔ |
| 10 | 十 | shí |
Dikkat: 四 sì (dört) ile 十 shí (on) yeni başlayanların en çok karıştırdığı çifttir. Biri düz "s", diğeri dil geriye kıvrık "ş"; ikisi de dördüncü tonda değil, dört düşen, on yükselen tondadır. Ayrıca dört, "ölüm" anlamındaki 死 sǐ ile benzeştiği için Çin'de uğursuz sayılır; bazı binalarda dördüncü kat yoktur.
11'den 99'a
Formül: onlar + 十 + birler. Onlar basamağı 1 ise söylenmez.
- 11 = 十一 shíyī (on bir)
- 15 = 十五 shíwǔ
- 20 = 二十 èrshí (iki on)
- 34 = 三十四 sānshísì (üç on dört)
- 99 = 九十九 jiǔshíjiǔ
Türkçedeki gibi "yirmi, otuz, kırk" diye ayrı kelime yok; hepsi "iki on, üç on, dört on". Bu yüzden sayıları yeni öğrenen bir Türk, Çince sayı duyduğunda aslında küçük bir çarpma işlemi yapar; birkaç gün sonra otomatikleşir.
100, 1000, 10.000
Yüz 百 bǎi, bin 千 qiān, on bin 万 wàn. Çince büyük sayıları üçlü değil dörtlü gruplar: 10.000 ayrı bir kelimedir, 100.000 ise "on on bin" 十万. Bu ders için yüz ve bin yeter: 200 = 二百 ya da daha doğal 两百, 350 = 三百五十, 1000 = 一千.
Aradaki sıfır söylenir: 105 = 一百零五 yìbǎi líng wǔ. Sondaki sıfırlar söylenmez ama basamak adı gerekir: 110 = 一百一十.
İki için iki kelime: 二 ve 两
Sayarken ve sayı okurken 二 èr; bir şeyin "iki tanesinden" bahsederken, yani ölçü kelimesinden önce 两 liǎng. "İki kişi" 两个人 liǎng ge rén, "iki kitap" 两本书. Telefon numarasında, saatte (saat iki: 两点) ve yüzden büyük sayılarda hangisinin kullanıldığı değişir; şimdilik kural: ölçü kelimesi varsa 两.
Günlük kullanım
Fiyat sormak: 多少钱？ duōshao qián? (ne kadar?). Cevap: 三十块 sānshí kuài (otuz yuan). Konuşmada para birimi 块 kuài, yazıda 元 yuán.
Yaş: 你几岁？ nǐ jǐ suì? çocuklara, 你多大？ nǐ duō dà? yetişkinlere. Cevap: 我二十五岁.
Telefon numarası: rakam rakam okunur, 1 ise karışmasın diye 幺 yāo denir. 138 → "yāo sān bā".
Mandarinbet'te HSK 1 listesi 0-10 ve 100'ü içerir; HSK 2'de 百, 千, 两, 零 gelir. Oyunda sayı sorulduğunda tonuna da dikkat et: 一 yī ve 七 qī ikisi de birinci ton, yan yana söyleyince kulak alışır.