Selamlaşma ve Nezaket
İlk on dakikalık Çince sohbetin tamamı HSK 1 kelimelerinden kurulur. Bu ders o on dakikayı verir.
Merhaba ve hal hatır
你好 nǐ hǎo, kelimesi kelimesine "sen iyi". Her ortamda çalışır. Saygı göstermek istediğin birine, örneğin yaşça büyüğe ya da müşteriye, 您好 nín hǎo dersin; 您 nín, "siz"in kibar hâlidir ama Türkçedeki kadar sık kullanılmaz, dostlar arasında garip kaçar.
Hal hatır sormak için 你好吗？ nǐ hǎo ma? kalıbı ders kitaplarında vardır ama Çinliler bunu çoğunlukla uzun zamandır görmedikleri kişilere sorar. Gündelik hayatta "Yemek yedin mi?" 你吃饭了吗？ nǐ chī fàn le ma? bir selam cümlesidir; gerçekten yemek sorulmuyordur, "nasılsın" deniyordur.
Cevap: 我很好 wǒ hěn hǎo (iyiyim). Buradaki 很 hěn sözlükte "çok" diye geçer ama sıfatın önünde çoğu zaman anlam taşımaz, yalnızca cümleyi tamamlar. "Çok iyiyim" demek için başka vurgu gerekir. Soruyu geri çevirmek için 你呢？ nǐ ne? (ya sen?).
Teşekkür ve özür
- 谢谢 xièxie — teşekkürler. Daha güçlüsü 谢谢你.
- 不客气 bú kèqi — rica ederim, kelimesi kelimesine "nazik olma".
- 对不起 duìbuqǐ — özür dilerim, ciddi durumlar için.
- 没关系 méi guānxi — önemli değil, sorun yok.
- 请 qǐng — lütfen; aynı zamanda "buyurun": 请坐 (oturun), 请进 (girin).
Türkçe konuşanlar 对不起 kelimesini fazla kullanır. Birine çarptığında ya da yol sorarken Çinliler daha hafif bir ifade tercih eder: 不好意思 bù hǎo yìsi, "mahcup oldum" tadında. HSK listesinde değil ama kulakta olmalı.
Tanışma
Ad sormak: 你叫什么名字？ nǐ jiào shénme míngzi? (adın ne?). Cevap: 我叫… wǒ jiào… Soyadı için daha resmi olan 您贵姓？ nín guì xìng? kalıbı iş ortamında geçer; cevabı 我姓王 wǒ xìng Wáng (soyadım Wang). Çin'de soyadı önce söylenir: Wang Ming'in soyadı Wang'dır.
Tanıştığına memnun olduğunu söylemek: 认识你很高兴 rènshi nǐ hěn gāoxìng. Üç HSK 1 kelimesinden kurulu bir cümle: tanımak, sen, mutlu.
Nereli olduğunu sormak: 你是哪国人？ nǐ shì nǎ guó rén? Cevap: 我是土耳其人 wǒ shì Tǔ'ěrqí rén (Türküm). Türkiye'nin Çincesi 土耳其; ilk karakter "toprak" anlamına gelir, tesadüf.
Vedalaşma
再见 zàijiàn: "tekrar görüşmek". Daha gündelik: 明天见 míngtiān jiàn (yarın görüşürüz), 一会儿见 (birazdan görüşürüz). Gençler arasında İngilizceden geçen "bāibāi" de çok yaygın.
Küçük bir diyalog
A: 你好！你叫什么名字？
B: 我叫李明。你呢？
A: 我叫王红。认识你很高兴。
B: 我也很高兴。再见！
Türkçesi: Merhaba, adın ne? / Benim adım Li Ming, ya senin? / Ben Wang Hong. Tanıştığımıza sevindim. / Ben de. Hoşça kal!
Bu diyalogdaki her kelime Mandarinbet HSK 1 listesinde var. Oyunda 叫, 呢, 也 ve 高兴 çıktığında bu konuşmayı hatırla; kelime cümleyle gelirse kalır.